Бейсенбі, Қазан 19

Tag: Нағыз Қапшықбайұлы

Либай өлеңдерінің аударылуы жөнінде

Либай өлеңдерінің аударылуы жөнінде

Аударма
Әдеби ортада зерттеу көрмей, кенже қалып келе жатқан дүниенің бірі - қазақ көркем аудармасының қазыналы бір бұтағы саналатын қытай қазақтары әдебиетіндегі аудармаға өз деңгейінде назар аударылмай келеді. Содан келіп, әдебиетіміз бен мәдениетіміздің бүйірін қампайтар үлкен олжадан игіліктене алмай отырмыз. Арамызды шекаралар бөліп жатқанмен сол шекараның ар жағында жазылған көркем туындылар біртұтас қазақ көркем ойының мүлкі де, тарихы жалпы қазақ тарихының бір бөлшегі. Соның ішінде, санының көптігімен, терең мағыналы тарихымен, көрікті сөз өнерімен ерекшеленетіні қытай қазақтары. Ондағы бауырлардың әдби өміріне көз сала отыру, құлақ түре жүру әбден игілікті іс. Соның ішінде аударма саласына да өте-мөте назар аударған жөн ғой деп ойлаймыз. Соңғы жарты ғасырдан астам уақыт ішінде ондағы қ
Карл Сэндбергтің  Көк майсасы

Карл Сэндбергтің Көк майсасы

Аударма
Әдемі, көркем дүниенің қашанда жүрекке жол тартатыны рас. Сондай әдемі дүниенің бірі – бас-аяғы ықшам, қысқа жазылған, ХХ ғасырдағы Американың көрнекті ақындарының бірі Карл Сэндбергтің (1878-1967) «Көк майса» атты өлеңі. Ақынның бір бұл ғана емес талай тамаша дүниелері бар. Біздің оның бір осы өлеңіне ғана тоқталатын себебіміз (жалпы Карл Сэндбергтың қазақ тіліне аударылған өлеңдері жоқтың қасы. Оның ағылшын тілінен төте қазақшаға тәржімаланған өлеңдерінің бары да, басы да осы екенін нақты айта аламыз.) өлең мазмұнының жалпы адамзаттық тақырыпта болуында емес, өлеңнің түпнұсқадан жасалған тәржімасының айта қаларлықтай сәтті шыққанында болып отыр. Аударушы Дәурен Берікқажыұлы танымал ақындардың бірі. Өлең 2008 жылы, «Өнер» баспасынан жарық көрген ақынның «Алдаспанның арызы» атты шағын ө

Нағыз ҚАПШЫҚБАЙҰЛЫ. Аудармадағы діни сөздер

Аударма
\r\n Құранның отты беттерінен бүлінбей алынып, өздерінің дыбысталуымен де Мұхаммедтың аузынан шыққандай жалынды осынау сөздерді біздің дарынды аудармашыларымыз өз жұмыстарында қымсынбастан еркін қолданып келді.\r\n\r\nАударма үстінде сөз бояуын қанықтыра түсу үшін аудармашы кейде өзі айналысып отырған шығарманың бойындағы мәдениетке мүлде кереғар ұғымдағы діни сөздерді әдейі әкеп қосатыны болады.\r\n\r\nБұл біздің тәуелсіздік алғанға дейінгі аударма әдебиетімізде көркемдікке жетудің пайдалы тәсілі ретінде танылып, солай қолданылып келді. Бұны өзіміз құныға оқыған кітаптардың ішінен талай рет оқыдық. Мысал келтіру үшін оларды көп ақтарып та жатпайсың. Тұрпаты бөлек сөздер өздері де тез табылады.\r\n\r\nМысалы:\r\n\r\n«Үш Ноян» (ауд: Әбілмәжін Жұмабаев) 190-бет\r\n\r\n– Атос пен Портосқа да