Айдос Сарым пропорционалдық жүйенің артықшылықтарын атады

Айдос Сарым: Халық кеңесі Қазақстанның ішкі саяси тұрақтылығының тағы бір тірегіне айналады

Айдос Сарым: Халық кеңесі саясаткерлер үшін таптырмас мүмкіндік береді

Конституциялық реформа: Қазақстан азаматтарының заңнамалық бастамалар мүмкіндігі 2 есеге жуық артады

МәжілісдепутатыАйдос Сарым жаңа бірпалаталы Парламент–Құрылтайдықалыптастырудапропорционалдықжүйесінқолдайтынын айтты.Конституциялықреформажөніндегікомиссияныңбесіншіотырысындабұл жүйенің нақтыартықшылықтарын да атап өтті.

Ол ҚР жаңа Конституциясының жобасына сәйкес болашақ Құрылтай бірыңғай жалпыұлттық сайлау округінің аумағы бойынша пропорционалдық өкілдік жүйе бойынша құрылатынын айтты.

«Партиялық-пропорционалдықжүйегекөшуазаматтарымыздың мүмкіндігін азайтады, олардыеліміздіңжоғарғызаң шығарушы органынасайлануқұқығынанайырадыдегенпікірлер бар. Менің ойымша,бұлөте жаңсақ пікір, қате түсінік»,-дедіАйдос Сарым.

ОлқазіргіуақыттаБельгия,Испания,Финляндия,Швейцария,Болгария,Швеция,Норвегия,НидерландысияқтыЕуропаелдеріндепартиялық-пропорционалдықсайлаужүйесі жұмыс жасап жатқаны, сондай-ақ  мұндай жүйенің Аргентина,Бразилия,Боливия,Эквадор,ИзраильжәнеИндонезиядадақолданылатыны жөнінде мәлімет берді.

«Бұл елдердің сайлаушылары, заң шығарушылары мен заңгерлері осы жүйе азаматтарының сайлау немесе сайлану құқығын қандай да бір түрде кемсітеді деп санамайды. Бұл қалыпты, салауатты халықаралық тәжірибе», – деп түсіндірді депутат.

Айдос Сарым сарапшылар атап өткен пропорционалдық жүйенің мажоритарлық жүйемен салыстырғандағы нақты артықшылықтарын санамалап берді:

– әділет факторы – партиялар сайлаушылар олар үшін қанша дауыс берсе, Парламентте сонша орын алады. Мажоритарлық депутаттар жұмыс істеп тұрған фракцияларға қосылу арқылы халықтың қалауын бұрмалай алмайды;

– қатысу факторы – жүйе әртүрлі азшылықтардың, соның ішінде жастар, әйелдер және ерекше қажеттіліктері бар азаматтардың біркелкі өкілдігін қамтамасыз етеді;

– идеология факторы – әр сайлау циклінде азаматтардың партиялық қалауы туралы нақты белгілер бар;

– көппартиялылық факторы – қоғам елдегі және өңірлердегі идеялық және саяси бәсекелестікті күшейтуге мүмкіндік алады;

– орнықтылық факторы – жүйе диалогқа, ымыраға келу және келісу жолдарын іздеуге ықпал етеді;

– келу факторы – жүйе азаматтардың сайлауға белсенді қатысуына ықпал етеді, өйткені өкілдік нақты қолдауды анық көрсетеді.

СоныменқатарАйдосСарымХалықкеңесі ішкі саяситұрақтылықтыңтағыбіртірегіне айналатынын, құрамынаазаматтыққоғамныңкеңспектрінжәнеіріҮЕҰтартатынорганболатынын атап өтті.

«Кеңесәлеуметтікбелсендіазаматтарғашешімқабылдаупроцесінезаңдыжәнеашық түрде қатысуға, Құрылтайдыңдепутатыболмай-ақөзидеяларыменбастамаларын іске асыруға мүмкіндік береді»,-дедідепутат.

АйдосСарымныңпікірінше,болашақта Халықкеңесісаясаткерлер– болашақПарламентдепутаттарыүшіналаңжәнежоғары көтерілу  серпініболаалады.

«Шын мәнінде, халық өкілдерінің заңнамалық бастамалары мен ұсыныстарының мүмкіндігі екі есеге жуық артады. Бұл азаматтардың мемлекетті басқаруға қатысуының айқын көрінісі”, – деп атап өтті депутат.